Iako se jasno i nedvosmisleno osuđuju ustaška, nacistička i fašistička ideologija, primjetno je potpuno izostavljanje osude četničkog pokreta, koji je također bio akter ratnih zločina i genocidnih radnji na ovim prostorima tokom Drugog svjetskog rata, a onda i tokom 1990-ih.
Na 35. posebnoj sjednici Narodne skupštine Republike Srpske usvajanje Rezolucije o osudi i zabrani promovisanja ustaške i fašističke ideologije izazvao je burne reakcije i ukazao na duboke nedosljednosti u pristupu kolektivnom sjećanju na žrtve. Iako je ovaj dokument trebao, barem na papiru, osuditi mržnju i nasilje, njegov tekst, u kombinaciji s incidentima tokom rasprave, otkriva zabrinjavajuće selektivan pristup historiji i žrtvama.
Centralna nedosljednost Rezolucije leži u njenom naslovu i fokusu. Iako se jasno i nedvosmisleno osuđuju ustaška, nacistička i fašistička ideologija, primjetno je potpuno izostavljanje osude četničkog pokreta, koji je također bio akter ratnih zločina i genocidnih radnji na ovim prostorima tokom Drugog svjetskog rata, a onda i tokom 1990-ih.
Jednostranost i selektivnost
Zastupnik Ramiz Salkić je tokom sjednice upravo na to ukazao, predlažući amandman kojim bi se iza riječi “ustaški” dodala i riječ “četnički”, s ciljem sveobuhvatnije osude svih oblika fašizma. Odbijanje ovog amandmana, praćeno sramotnim provokacijama potpredsjednika Skupštine Petka Rankića, i više nego jasno ukazuje na pristrasnost i pokušaj relativizacije određenih historijskih dešavanja.
U kratkoj telefonskoj izjavi za Stav, Ramiz Salkić je potvrdio da je Rezolucija jednostrana i selektivna, s ružnom porukom za žrtve koje ne pripadaju srpskom, jevrejskom i romskom narodu.
Poruka je da žrtve, kao ni zločinci, nisu isti u očima i mislima onih koji su glasali za usvajanje ove rezolucije. Ovako koncipirana rezolucija podstiče dodatne podjele u društvu. Ona ne nudi sveobuhvatan i objektivan pristup počinjenim zločinima. Moglo bi se reći da neke zločine i zločince osuđuje, dok druge rehabilitira – navodi Salkić.
Salkićev amandman da se iza riječi “Jevreji” doda riječ “Bošnjaci” u kontekstu žrtava fašizma, također je naišao na otpor. Rankićeva opaska da “nisu Bošnjaci tad postojali”, dodaje Salkić, historijski je netačna i duboko uvredljiva.
Naše je da predlažemo ono što je ispravno i korektno, a na drugima je da pokažu na čijoj su strani, tj. na strani istine i pravičnog sagledavanja ili na strani selektivnog, nacionalno ostrašćenog pristupa. Naši predloženi amandmani daju doprinos potpunom, cjelovitom i objektivnom sagledavanju historijskih činjenica te sprečavanju revizionizma i podsticanju veličanja pokreta i pojedinaca koji su činili zločine. Predložena rezolucija, bez usvajanja naših amandmana, nije potpuna i predstavlja parcijalnu osudu zločina, iz čega se može zaključiti da NSRS nema jednak pristup prema svim zločinima i zločincima. Parcijalan pristup može dovesti do daljnjih podjela u društvu te podstaći pojedine ekstremno radikalne grupe da nastave veličati zločine i zločince koje prijedlog ove rezolucije propušta osuditi – dodao je Salkić uz napomenu da se ova poruka nije željela čuti i prihvatiti jer cilj predlagača i onih koji su glasali za usvajanje i nije bio da se osude svi zločini.
Njihov cilj jeste, nastavlja naš sagovornik, daljnja podjela u društvu i predstavljanje isključivo Srba kao žrtava, zanemarujući desetine hiljada ubijenih od četnika tokom Drugog svjetskog rata.
Ova rezolucija treba da posluži daljnjoj radikalizaciji i srpskoj mobilizaciji u negiranju zločina četnika i veličanju četničkog pokreta na ovim prostorima – podvukao je.
Strateški odnosi Dodika i Čovića
Valja istaći i to da se usvajanje ove rezolucije dešava u interesantnom političkom momentu u našoj državi. Naime, svjedoci smo “sukoba” između Milorada Dodik i Dragana Čovića u vezi s najavom postrojavanja veterana HVO-a u Derventi. Kako je ranije istakao čelnik SNSD-a, on neće dozvoliti “veličanje ideologije i formacija koje su počinile teške zločine protiv srpskog naroda” iako je to isto dopustio 2023. godine. Čović mu je, s druge strane, odgovorio da “branitelji mogu obilježavati sve na svakom pedlju BiH”.
Prema riječima Ramiza Salkića, spomenuta rezolucija je, prije svega, plod pritiska opozicije na vlast u javnom prostoru, u kontekstu strateških odnosa Dodika i Čovića te SNSD-a i HDZ-a.
Vlast je to prihvatila kao dobru ideju da u srpskom korpusu relativizira to strateško partnerstvo i izvuče određenu političku korist, te ublaži političku štetu koja je mogla nastati njenim nedonošenjem. Strateški odnosi, koji su isprepleteni privatnim interesima, ne prekidaju se zbog pojedinačnih incidenata i izjava koje služe jačanju pozicije u vlastitom korpusu. Jačanjem tih pozicija dodatno se učvršćuje i produžava strateško partnerstvo – njegov je zaključak.
Sve nedosljednosti
Rezolucija detaljno elaborira genocid nad Srbima, Holokaust nad Jevrejima i Porajmos nad Romima, ali ne spominje stradanja muslimanskog stanovništva, iako su i oni bili žrtve nacističkih i ustaških zločina. Ironično, Rezolucija u tački IV navodi da je “jedan dio muslimanskog stanovništva, ideološki vođen od dijela svojih vjerskih vođa, i kroz ideologiju Mladih muslimana, odnosno Muslimanske braće, učestvovao je i činio zločine nad Srbima, Jevrejima i Romima, u sastavu nacističkih formacija (npr. 13. ‘SS – Handžar’ divizija).” Ova tačka ne spominje i ogroman broj muslimana koji su bili dio antifašističkog pokreta otpora i koji su sami bili žrtve ustaškog i nacističkog terora.
Iako je važno priznati i osuditi stradanja Srba u NDH, kao i Holokaust nad Jevrejima i Porajmos nad Romima, Rezolucija pretežno stavlja naglasak na srpske žrtve, što je vidljivo u ponavljanju fraze “Genocid nad Srbima u NDH” kroz cijeli tekst. Dok je stradanje srpskog naroda tokom Drugog svjetskog rata nedvojbeno, Rezolucija ne postiže univerzalnost u prepoznavanju svih žrtava fašizma, što je ključno za istinsko pomirenje i suočavanje s prošlošću.
U tački V se čak navodi da je “u poslijeratnoj komunističkoj Jugoslaviji iz ideoloških razloga nikada nije došlo do potpunog istraživanja, priznanja i osude Genocida nad Srbima u NDH u njegovom jasnom istorijskom kontekstu što je stvorilo nove antagonizme i revitalizaciju neoustaških, neonacističkih i neofašističkih ideja i ideologija koje su eskalirale tokom devedesetih godina XX vijeka.” Ovakva formulacija potencijalno stvara dojam revizionizma jugoslavenske historije i prebacuje fokus s univerzalne osude fašizma na specifičnu nacionalnu perspektivu.
Tačka VII Rezolucije poziva na “istorijsko pomirenje naroda” te napominje da “ni današnja Njemačka kao moderna multikulturalna država Evropske Unije, kao ni Hrvatska, nisu nikada zvanično priznale i javno osudile ili se izvinile pripadnicima srpskog naroda za počinjeni Genocid nad Srbima u NDH.” Dok je važno tražiti suočavanje s prošlošću i izvinjenja, fokusiranje isključivo na srpske žrtve u ovom kontekstu ponovno naglašava neuravnoteženost.
(Stav)
Related posts:
Radovan Višković pozvan sutra u Tužilaštvo BiH, ima status osumnjičenog, a poziv ide i Miloradu Dodiku
BEĆIROVIĆ POVODOM OTKAZIVANJA SJEDNICE: “Cvijanović prekršila poslovnik Predsjedništva BiH”
IZ SDS-a O DODIKOVIM NAJAVAMA: Poruka licu s potjernice i važnom imenu sa “crne liste” da je jedina imovina koja će biti konfiskovana…
Pandurević: Dodik u Vasingtonu sve svalio na Vučića, cinkario Putina! Završit će posao i ide u penziju
Političari ostaju glavni promotori govora mržnje u Bosni i Hercegovini
ALEKSANDRA PANDUREVIĆ, OTVORENO: Željka je zadužena da ‘čisti’ iza Dodika
Prijava Javi Faktoru search Protiv su BH Gasa Šta je sa Južnom gasnom interkonekcijom, da li HDZ nastavlja sa opstrukcijama
NOVI DOKAZI NIKŠIĆEVOG BAHATLUKA: Šefica kabineta premijera Federacije tražila od direktora Munjića da oprosti Nikšićevu (pre)brzu vožnju?!
KOMŠIĆ NE KRIJE OGORČENJE: “Afera Spengavanje je izraz bahatosti, očigledna sprega Nikšića i Munjića!”
Tužilaštvo BiH deset mjeseci nije saslušalo sutkinju Uzunović po krivičnoj prijavi protiv Dodika: Ko je nudio, a ko tražio milione za oslobađajuću presudu
Powered by YARPP.
