SMRT EVROPSKOG SNA: Varoufakis otkriva zašto je 2025. godina postala grobnica naših iluzija

Tri kobna udarca koja su dokrajčila moć Brisela

Ekonomista i bivši grčki ministar finansija Yanis Varoufakis piše da je 2025. godina bila prelomna – i da to nije nikakvo iznenađenje. Kako podsjeća, još prije deset godina je sa saradnicima znao da će do toga doći, zbog čega je njihov politički pokret dobio ime DiEM25. Broj 25 nije bio slučajan: označavao je godinu u kojoj će Evropa, neuspješna u pokušaju da se demokratizuje, skliznuti u ksenofobiju, ekonomsku stagnaciju, rastuću nejednakost, neofašizam, represiju države i ratno huškanje.

Zbog toga je, kaže Varoufakis, DiEM25 i osnovan – ne iz taštine i ne zato što su vjerovali da će uspjeti spasiti Evropsku uniju. Prava ideja bila je da se stvori transnacionalni pokret radikalnih progresivaca koji će biti spremni da „skupe komadiće Evrope“ kada je njeni vladari razbiju o stijene. Prema njegovim riječima, taj trenutak je sada.

Čak i oni koji su predvidjeli da će politika štednje za većinu, uz istovremeno „štampanje novca“ za banke i krupni kapital, proizvesti postmodernu verziju tridesetih godina prošlog vijeka, danas su zatečeni razmjerama ratne histerije koja, kako kaže, truje evropsku javnost.

Navodi niz primjera: njemački ministar odbrane Boris Pistorius poručio je da smo „već imali posljednje ljeto mira“, dok je njemačka vlada lansirala aplikaciju koja građanima pokazuje gdje im je najbliži bunker.

Generalni sekretar NATO-a Mark Rutte izjavio je da smo „sljedeća meta Rusije“ i da se Evropa mora pripremiti za rat razmjera kakve su doživljavali naši djedovi i pradjedovi. Britanski načelnik generalštaba pozvao je „sinove i kćeri“ da budu spremni ratovati, dok je francuski general Fabien Mandon govorio o potrebi da se Francuzi pripreme „da gube svoju djecu i ekonomski trpe zbog prioriteta vojne proizvodnje“.

Evo prevoda ostatka teksta na bosanski jezik:

Varoufakis posebno kritikuje šeficu evropske vanjske i sigurnosne politike Kaju Kallas, bivšu estonsku premijerku, koja je – prema njegovom mišljenju – otišla najdalje u reviziji historije, tvrdeći da Rusija nikada nije bila napadnuta od strane neke evropske sile, „kao da Hitler i Operacija Barbarossa nikada nisu postojali“.

On podsjeća da je DiEM25 sve to predvidio: nakon finansijskog sloma 2008. godine, koji naziva „našom generacijskom 1929.“, politika štednje i finansijskog spašavanja elita morala je dovesti do velike stagnacije, rasta nacionalizma i nestanka iluzije o mirnoj, civilizovanoj Evropi. Takva Evropa se, tvrdi on, okreće protiv sopstvenih građana i očajnički traži neprijatelje van svojih granica.

Od 2016. godine DiEM25 je, kaže Varoufakis, nudio drugačiji put – Zeleni novi dogovor za Evropu. Iako pokret nije imao izborni uspjeh, taj plan i dalje vidi kao „put kojim Evropa nije krenula“, jer to nije odgovaralo interesima oligarhije koja njome upravlja.

Tri snažna udarca

Varoufakis piše da je 2025. godina bila trenutak u kojem su se „sve iluzije morale razbiti“.

„Pređimo odmah na 2025. godinu – godinu za koju je DiEM25 upozoravao da će razbiti sve iluzije, godinu raspada finansijske, političke, geostrateške i etičke fasade Evropske unije“, navodi on. Dodaje da ta godina „nije razočarala – naprotiv, pokazala se još pogubnijom nego što smo mi u DiEM25 predviđali“. A kako je do toga došlo? „Tako što je donijela tri snažna udarca koja su promijenila sve“.

1. Ishod rata u Ukrajini Prvi udarac bio je to što je Rusija dobila rat u Ukrajini nad objedinjenim evropskim rukovodstvom. Varoufakis optužuje evropske lidere da su se „idiotski, samo retorički, obavezali na ukrajinsku pobjedu, iako nisu bili spremni ni da je finansiraju, a kamoli da pošalju trupe“. Posljedica je potpuna razgolićenost evropske politike: „Evropa je sada razotkrivena kao samoprevarena žrtva sopstvene oholosti“. Strategija se svela na slanje tek toliko opreme da se krvarenje produži, koristeći rat kao opravdanje za „vojni kejnsijanizam“ (pokušaj zaustavljanja deindustrijalizacije kroz vojnu proizvodnju), što je plan koji je sada u ruševinama.

2. Ekonomski i tehnološki poraz od Kine Drugi udarac bio je to što je Kina pobijedila u trgovinskom i tehnološkom ratu protiv SAD-a. Evropa je poslušno uvela sankcije Kini po nalogu Bijele kuće, ali je završila sa „najgorom mogućom kombinacijom“: isključena je sa kineskog tržišta, a nije dobila subvencije koje je nudio američki Zakon o smanjenju inflacije. „Odlukom da djeluje kao strateški podizvođač Sjedinjenih Država, Evropska unija je ubrzala sopstvenu deindustrijalizaciju“.

3. Carinski rat Donalda Trumpa Treći udarac bio je način na koji je Donald Trump dobio carinski rat protiv EU. Varoufakis opisuje sastanak u Škotskoj kao poniženje za Ursulu von der Leyen, nakon kojeg je ona „dokument o predaji pokušala predstaviti kao ‘historijski sporazum'“. Carine na evropski izvoz u SAD su drastično skočile, dok su carine EU na američki izvoz ukinute. Uz to, dogovoreno je 700 milijardi dolara evropskih ulaganja u američku industriju. „Bio je to ugovor kolonijalnog tipa o izvlačenju kapitala“.

Na kraju, Varoufakis povezuje ove udare u „sinergijsku trilogiju“: poraz u Ukrajini je probušio vojni projekat, Trumpovo popuštanje Kini je usmjerilo kineski izvoz ka EU, a „reketiranje u Škotskoj“ je Evropu koštalo kapitala i svake nade u ravnopravnost.

(nova.rs)