Parada pobjede Sovjetskog Saveza nad nacističkom Njemačkom je pod Putinom postala simbol vojne moći zemlje. Ipak, ove godine je bilo drugačije.

 

 

 

Ruski predsjednik Vladimir Putin predvodio je jučer svoju dosad najskromniju paradu povodom Dana pobjede na Crvenom trgu u Moskvi, nakon što je stupio na snagu trodnevni prekid vatre između Rusije i Ukrajine.

 

 

Ruska godišnja parada 9. maja obilježava pobjedu Sovjetskog Saveza nad nacističkom Njemačkom u Drugom svjetskom ratu. Pod Putinom, ona je obično postala simbol vojne moći zemlje. Poznata po spektakularnom prikazu teške vojne opreme, ovogodišnja parada izgledala je potpuno drugačije, bez ikakvog prikaza vojne tehnike, što se prvi put desilo u skoro dvije decenije.

 

 

Kao i prethodnih godina, Putin je direktno povezao rusku sveobuhvatnu invaziju na Ukrajinu, koju Kremlj naziva “specijalnom vojnom operacijom”, s gubicima koje je Sovjetski Savez pretrpio u Drugom svjetskom ratu.

 

 

Značajno odstupanje

 

 

“Veliko djelo pobjedničke generacije inspiriše vojnike koji danas izvršavaju zadatke specijalne vojne operacije. Oni se suprotstavljaju agresivnoj sili naoružanoj i podržanoj od strane cijelog NATO bloka”, rekao je Putin u subotu te dodao: “Ipak, naši heroji idu naprijed”.

 

 

U značajnom odstupanju ove godine, ruske vlasti su ranije najavile da neće biti prikaza teškog naoružanja. Umjesto toga, na ekranima na Crvenom trgu i u državnim medijima prikazivani su unaprijed snimljeni video materijali za koje su vlasti tvrdile da dolaze s ratišta, piše CNN.

 

 

Video je prikazivao ruske dronove i sisteme protivvazdušne odbrane, ali i strateške kapacitete poput dalekometnih bombardera i nuklearno sposobnih podmornica.

 

 

Umjesto tradicionalnog prikaza sile, parada je održana uz fokus na sigurnost, nakon pojačanih ukrajinskih napada duboko na teritoriji Rusije, posebno na naftne rafinerije, dok ukrajinska vlada optužuje Kremlj za nastavak napada na Kijev i druge dijelove zemlje.

 

 

Nakon što su Ukrajina i Rusija međusobno optužile jedna drugu za kršenje ranije najavljenih jednostranih primirja, američki predsjednik Donald Trump je u petak objavio da su se obje strane dogovorile o trodnevnom primirju od 9. do 11. maja, uključujući prekid borbi i veliku razmjenu zarobljenika. Vijest su potvrdili i Kremlj i ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski, koji je rekao da će razmjena biti u formatu “1.000 za 1.000”.

 

 

Zabrana prisustvovanja

 

 

Parada je uključivala prelet borbenih aviona iznad Kremlja, dok su vojnici marširali Crvenim trgom ispred Lenjinovog mauzoleja. Većina stranih medija morala se osloniti na snimke ruskih državnih medija.

 

 

Nekoliko stranih novinara, uključujući CNN, koji su imali akreditacije, obaviješteni su od Kremlja da ove godine neće moći prisustvovati događaju. CNN-u je rečeno da će zbog skraćenog formata prisustvovati samo “domaći emiteri”.

 

 

Četiri parade jedinice, uključujući i iz Sjeverne Koreje, učestvovale su u paradi, prema državnoj agenciji RIA Novosti. Više od 1.000 vojnika iz “specijalne vojne operacije” također je učestvovalo.

 

 

Inače, ovo je najnoviji znak sve dubljih odnosa između Pjongjanga i Moskve, a koji su postali i čvršći nakon ruske invazije na Ukrajinu. Podsjećanja radi, mnogi sjevernokorejski vojnici završili su na ukrajinskom bojištu rame uz rame s ruskim snagama.

 

 

Prema obavještajnim podacima iz Južne Koreje, Sjever je poslao oko 15.000 vojnika kako bi pomogao Rusiji u invaziji, uz projektile i oružje dugog dometa. Prema procjenama Seula, u tom sukobu je poginulo oko 2.000 Sjevernokorejaca.

 

 

Poveznica vidljiva i tokom parade

 

 

Oko 27 miliona ljudi u Sovjetskom Savezu, uključujući i mnoge Ukrajince, poginulo je u Drugom svjetskom ratu. Putin je više puta opisivao rat u Ukrajini kao nastavak onoga što Rusi nazivaju Velikim otadžbinskim ratom.

 

 

Ta poveznica, koja mnogima djeluje sporno, bila je vidljiva i tokom parade. Lijevo od Putina sjedio je učesnik “specijalne vojne operacije” Leonid Rjžov, koji je 2022. godine dobio titulu “Heroja Rusije”, a desno veteran Drugog svjetskog rata Svet Turunov, prema državnim medijima.

 

 

Skraćena parada održana je u vrijeme sve većih zabrinutosti u Rusiji zbog usporavanja ekonomije i pojačanih internet restrikcija koje ometaju svakodnevni život, ali koje Putin opravdava kao mjere sigurnosti.

 

 

U petak je jedan od najvećih ruskih telekom operatera upozorio stanovnike Moskve da bi mogli imati ograničenja mobilnog interneta i SMS poruka oko grada “radi sigurnosti tokom prazničnih događaja”.

 

 

Znatno manje lidera

 

 

Za razliku od prošle godine, kada je Putin ugostio kineskog lidera Xi Jinpinga i brojne strane zvaničnike, ovogodišnja parada je privukla znatno manje lidera. U Moskvi su bili predsjednik Bjelorusije Aleksandar Lukašenko, kralj Malezije Sultan Ibrahim Iskandar te predsjednici Kazahstana i Uzbekistana.

 

 

Premijer Slovačke Robert Fico, članice NATO-a i EU, boravio je u Moskvi na bilateralnom sastanku s Putinom, ali nije prisustvovao paradi. On je položio vijenac na Grob nepoznatog vojnika blizu Kremlja.

 

 

Nakon obilježavanja i sastanaka, Putin je rekao ruskim novinarima da mu je Fico prenio kako je Zelenskij “spreman za lični sastanak”. Također je izjavio da smatra da se sukob u Ukrajini približava kraju.

 

 

“Mislim da stvari idu prema zaključku, ali to je i dalje ozbiljna stvar”, rekao je Putin, bez dodatnih pojašnjenja.

 

 

North Korean troops marched in Russia’s Victory Day parade in Moscow for the first time.pic.twitter.com/4KNAhAK2cn

— Clash Report (@clashreport) May 9, 2026

 

(CNN)

Zanimljivo je čija se vojska pojavila uz rusku na Putinovoj nikad skromnijoj paradi u Moskvi